|

Een fietsreis voorbereiden

Meer en meer mensen gaan met de fiets op reis. Maar hoe begin je eraan? Tips voor beginners én gevorderden.

Je route

Of het nu gaat over je eindbestemming of over een tussenstop, je bent zeker niet de eerste die er langskomt met de fiets. Zoek dus eerst naar bestaande routes op blogs, forums en toeristische websites.

Kopieer je kaarten

Een kopie van je reisweg is altijd handig onderweg. Markeer je traject en je wint bakken tijd bij het kaartlezen. Routes vind je on line, via cartografische software of op fietskaarten. Druk je reisweg af of kopieer ze zodat je de kaarten kan plooien en herplooien zonder het origineel te beschadigen. Duid je traject aan en noteer eventuele opmerkingen en routeadvies van bewoners.

Fiets-GPS?

Een GPS kan je reis vergemakkelijken, maar een goede voorbereiding blijft bijzonder handig. Sowieso zijn routes die je zelf hebt ingegeven meer te vertrouwen dan GPS-suggesties. Zorg in elk geval (ook) voor een papieren kaart, want je GPS kan het altijd laten afweten. Een GPS op externe batterijen is makkelijker op te laden dan een model met geïntegreerde batterij. Met een extra paar (universele) batterijen verhoog je uiteraard ook je autonomie.

Als je zelf je parcours kiest, verlies dan zeker de hoogteverschillen niet uit het oog. Dit soort informatie is niet altijd makkelijk te vinden. Op websites als http://www.bikeroutetoaster.com en http://www.gpsies.com kan je routes maken zoals op Google Maps.

Ritme

Ga voordat je op een lange reis vertrekt eens weg voor 2 à 3 dagen. Zo kom je te weten hoeveel kilometer je per dag fietst en kan je dus beter inschatten hoe lang je 'echte' reis zal duren.

Zorg er wel voor dat je test betrouwbaar is: belaad je fiets zoals deze op je lange reis beladen zal zijn en hou rekening met een gelijkaardig reliëf. Wanneer je een lange reis maakt, is het meestal moeilijker om opnieuw te vertrekken na een onderbreking, dus probeer zeker elke dag te fietsen - al is het maar een klein beetje.

Uitrusting

Reizen met de fiets is relatief goedkoop, maar je investeert toch best in degelijk materiaal. Dit moet stevig én licht zijn en dat is jammer genoeg niet goedkoop. Bedenk dat je meerdere uren per dag op je fiets zal zitten en dat je liever geen technische problemen wil onderweg. Probeer zoveel mogelijk te weten te komen over je materiaal zodat je mogelijke averij zelf kan oplossen. Neem verder enkel het meest noodzakelijke mee.

Een investering is altijd een afweging, maar met goed materiaal bespaar je alvast op onverwachtse kosten. Bovendien kan je er ook nog een tweede fietsreis mee doen. En mocht dit je toch niet liggen, kan je het altijd verkopen.

Fiets

Je kan kiezen tussen een mountainbike of een trekfiets, afhankelijk van je voorkeur en waarvoor je hem nodig hebt. Voor een lange reis, kan je maar beter investeren in een comfortabele, sterke fiets. Dat zal veel mechanische probleempjes vermijden, zowel voor je fiets als voor jezelf. Voor een lange reis is een stalen kader beter dan aluminium of carbon omdat je dit kan laten herstellen in de kleinste ateliers.

Ga je voor korte tijd weg en niet op avontuur door de modder of op onverharde wegen, dan volstaat een degelijke stadsfiets met 24 versnellingen. In tegenstelling tot een mountainbike is die van bij aankoop goed uitgerust met stevige bagagedragers, spatborden, lichten, kettingbescherming en ook vaak voorvering. Een robuuste stadsfiets is een goed compromis, ook al omdat de banden niet afremmen op de weg.

Wielmaat

Ga je naar Patagonië voor meerdere maanden met een stalen fiets, dan zijn 26 inch wielen een verstandige keuze - type mountainbike met velgdiameter van 559 mm - omdat dit formaat (bijna) overal te vinden is.

Voor minder extreme reizen zijn wielen van 28 inch voordeliger, ook bekend als de '700'. Dit is de wielmaat van de meeste fietsen (velgdiameter: 622 mm) en heeft tal van voordelen. Onthoud vooral dat dit formaat goed aangepast is aan gewoon gebruik en dat het bandenaanbod behoorlijk groot is.

Remmen

Voor de meeste fietsreizen is een remsysteem met remblokjes op de velg perfect. Die kan je gemakkelijk zelf herstellen of laten nazien in eender welke garage of atelier. Hydraulische remmen op de velg werken bijzonder goed en vind je vaak terug op trekfietsen. Opgepast: de losse stukken zoals de remblokjes zijn redelijk moeilijk te vinden. Schijfremmen zijn ook zeer efficiënt, maar delicater in gebruik en dus minder bestand tegen avontuur off road.

Comfort op de drie contactplaatsen

  • Zadel. Sommige fietsreizigers verkiezen een leren zadel dat zich beter aanpast aan hun morfologie maar vervormt bij regen, anderen verkiezen een schuimzadel. Voor een lange reis is een leren zadel onvermijdelijk. Zorg dat je niet vertrekt met een nieuw zadel. Wees er zeker van dat je het verdraagt, anders verandert je reis al snel in een ware kwelling. Vergeet niet dat er een verschil is tussen een mannen- en een vrouwenzadel. Vraag een aangepast zadel aan je verkoper. Sommige winkels hebben hier meer aandacht voor dan andere. Vergelijk gerust eens vooraleer je een keuze maakt voor een bepaald model.
  • Stuur. Sturen liggen gevoelig. Als je zwaar beladen fietst, geeft een groter stuur een beetje meer stabiliteit. Met een smal stuur heb je daarentegen meer flexibiliteit, iets waar de fiets toch in uitblinkt. Met een vlinderstuur kan je de positie van je handen af en toe veranderen. Nadeel is dat het iets meer weegt. Een tussenoplossing zijn bar-ends, die je makkelijk aan eender welk stuur kan bevestigen.
  • Pedalen. Deze moeten stevig zijn want zullen zwaar onder druk komen te staan als je zwaar beladen bent. De lagers moeten vlot zijn en draaien zonder haperen.

Buiten het materiaal, is het vooral belangrijk dat je goed op je fiets zit, want je zal er lang genoeg op zitten. Heb je er geen goed gevoel bij? Ga dan te rade bij een expert.

Banden

Mountainbikebanden hebben meer grip op de ondergrond, maar op een verhard wegdek (asfalt, straatstenen, ...) zorgen ze voor een grotere weerstand. Als je op zand fietst, laat je je banden best een beetje leeg. Neem ook een soepele reserveband mee in je fietszakken. Sommigen steken een band van kevlar in de band om een lekke band te vermijden. Weet ook dat er banden bestaan met een geïntegreerde bescherming. Deze laatste zijn zeer efficiënt, maar ook zwaarder (en duurder).

Voor de knutselaars onder ons: een goed trucje is om enkele (bij voorkeur gesleten) stukjes band mee te nemen, die je vooraf in stroken van verschillende maten hebt geknipt. Zo zal je een beschadigde band kunnen herstellen, zonder de last van een hele band te moeten dragen. Kleef de strook aan de binnenkant van de band.

Fietstassen of aanhangwagen?

Er bestaat geen goed of slecht antwoord op deze vraag. Ze hebben beide voor- en nadelen. Wat wel zeker is, is dat je best geen grote rugzak draagt. Je kan veel beter je fiets beladen.

  • Aanhangwagen. Met een aanhangwagen heb je alles binnen handbereik. Je hebt meer plaats. De chauffeurs zien je beter. Als je met je familie reist, kan een aanhangwagen bijzonder praktisch zijn. Maar je moet wel het gewicht van de aanhangwagen trekken. In elke richting zal je je herinneren dat je een extra last meetrekt. Bovendien kan je extra technische problemen krijgen, wat niet het geval is bij fietszakken.
  • Fietstassen. Fietstassen zorgen voor minder last en zijn vooral lichter. Je kan het gewicht verdelen vooraan en achteraan op je fiets. Voor lange reizen zijn twee tassen van 20 liter achteraan en twee van 10 liter vooraan ideaal. Daarnaast kan een kleine stuurtas handig zijn om klein materiaal en gereedschap dat je vaak nodig hebt, in te steken.

Herstelkit

Wat hierin moet zitten hangt af van je bestemming, je route en je mechanische kennis. Zorg in elk geval altijd voor

  • één of twee reservebinnenbanden,
  • twee bandenafnemers,
  • een handpomp,
  • minstens vijf klevers
  • een vijl
  • lijm.

Hiermee kan je een band stoppen. Neem enkel materiaal mee waarvan je weet hoe je het moet gebruiken. In functie van je technische kennis en bestemming kan je ook zorgen voor:

  • multifunctioneel gereedschap (inbussleutel, schroevendraaier, kettingpons in één), maar check op voorhand of het ook past op jouw fiets
  • enkele kettingschakels
  • een tangetje (eventueel in een multitool)
  • een achterremkabel
  • een versnellingskabel
  • 50 cm rembescherming
  • 50 cm dérailleurbescherming
  • eventueel moeren en sluitringen.

Kaartbeschermer

Als je niet bij elk kruispunt wil stoppen om je kaart uit je zak te halen, neem dan een plastieken bescherming mee die je permanent aan je stuur kan vastmaken. Je vindt in de winkel ook kaartbeschermers of stuurzakjes waar je een kaart in kan steken.

Drinkbushouder

Een klein en goedkoop, evenwel onmisbaar accessoire. Bijna alle moderne fietsen hebben aanhechtingspunten in de diagonale buis. Als je de mogelijkheid hebt om er twee te hangen, hang er dan twee.

Kilometerteller

Niet alleen motiverend, maar ook erg handig in combinatie met een klassieke kaart.

Het overwegen waard

  • Een elastische draad is ideaal om natte spullen te drogen
  • Een achteruitkijkspiegel
  • Ergonomische handvaten
  • Fietshandschoentjes
  • Spatborden

Kleding

Draag comfortabele, lichte en waterdichte kledij. Denk ook aan waterdichte overschoenen zodat je geen drie dagen met natte voeten moet rondrijden. Weet steeds, dat minder bagage in regel beter is...

Eten

Hou er rekening mee dat je veel energie zal verbranden. Maar ook dat voedsel niet altijd licht is. Waarschijnlijk zal je onderweg voldoende gelegenheden om je honger te stillen passeren. Handig om steeds op zak te hebben: wat gedroogd fruit, suiker of chocolade om dipjes in je energieniveau snel te behelpen.

Ook noodzakelijk

  • Apotheek
  • Touw, naald en draad
  • Veiligheidsspelden
  • Wasknijpers
  • Musketon
  • Rolletje sterke
  • Plastiek zakjes
  • Kompas
  • Tie-wraps

Controleer de staat van je fiets

Voor je vertrek! Aan de hand van de volgende vragen. Ga bij twijfel te rade bij een fietsenmaker.

  • Is je fiets juist uitgerust?
  • Zijn je banden goed opgepompt?
  • Zijn je versnellingen in goede staat?
  • Hebben je wielen geen knik?
  • Zijn je remblokjes niet te fel afgesleten?
  • Zijn de bevestigingspunten (moeren en bouten) goed aangedraaid?
  • Staat je stuur goed gecentreerd op de pen en loodrecht op het voorwiel?
  • Werken je voor- en achterlicht? (Voorzie reservebatterijen!)

Handige en andere Harry's

Ga ervan uit dat je onderweg op een gegeven moment aan je fiets zal moeten sleutelen. Ga eens langs bij een fietsenmaker of -atelier, of volg een inleidende opleiding fietshersteltechnieken. Je zal je toekomstige zelf dankbaar zijn!

Onderdak en faciliteiten

Sommige accommodaties verwelkomen fietsers met open armen. Hiervoor bestaan verschillende labels.

Afhankelijk van je route, zal je niet altijd kunnen genieten van het comfort van een hotel of camping. Dorpsbewoners zullen er wel altijd zijn. Ervaring leert dat je hier vaak even veel aan hebt. Als ze niet toestaan dat je je tent in hun tuin plaatst, zullen ze je meestal wel op weg helpen naar een plek waar je wel kan kamperen. Wildkamperen is vaak verboden, vooral in verstedelijkte zones. Zoek voor je vertrekt de relevante wetgeving op.

Labels

Het Bienvenue Vélo-label groepeert accommodaties langs het Waalse RAVel-netwerk.

In Vlaanderen zijn er veel fietsvriendelijke logies op minder dan 5 km van het erkende fietsnetwerk met fietsenparking, herstelmateriaal, fietskaarten, ...

In Nederland heet het label Fietsers welkom! In Duisland groepeert Bett und Bike hotels, jeugdherbergen en campings met comfort en faciliteiten voor fietsers.

Fietsnetwerken

  • Couch Surfing (niet langer zonder winstoogmerk) of BeWelcome.org maken het mogelijk gratis overnachtingen te vinden. Sinds de opgang van AirBnb is dit soort altruïsme een beetje onder de radar verdwenen, maar er zijn wereldwijd nog steeds veel mensen die hun bank graag gratis aan reizigers aanbieden.
  • Het Warm Showers-netwerk spitst zich exclusief op fietsers toe. Het is dus minder populair, maar wel speciaal voor wielertoeristen.
  • Vrienden op de fiets is een Europees netwerk van Nederlandstalige fietsvrienden.

Pro Velo ontwikkelt oplossingen op maat voor een vlotte en duurzame overstap naar de fiets en draagt zo bij tot een betere levenskwaliteit.